ثبت طرح صنعتي

(ثبت طرح صنعتي) طرح صنعتي (Design  Industria) نهادي حقوقي از مجموعه مالکيت فکري (Property intellectual)

مي باشد که طي آن فرد، شکل و فرم ظاهري محصولي را که طراحي کرده به ثبت مي رساند . آنچه که در ثبت يک طرح اهميت ويژه اي دارد ؛ اول نوآوري در فرم و ديگر کاربرد عملي آن است . به اين معني که ثبت طرح هاي انتزاعي غيرقابل مصرف ، حتي با وجود نو آوري هم امکان پذير نمي باشد . نکته ديگري که بايد در نظر داشت اين است که آنچه که در پايگاه مالکيت معنوي به عنوان طرح صنعتي ثبت مي شود فرم و شکل ظاهري و نه کارکرد فني يک سازه يا دستگاه است . به عنوان مثال يک دستگيره در ،اگر نوآوري در شکل ظاهري باشد قابل ثبت به عنوان طرح صنعتي است اما اگر نوآوري در نحوه ي باز و بسته شدن دستگيره باشد اين قابل ثبت به عنوان طرح صنعتي (ثبت طرح صنعتي) نمي باشد (با رعايت ديگر شرايط قابل ثبت به عنوان اختراع (Paten )مي باشد) .

محصولات مطرح به عنوان طرح صنعتي (ثبت طرح صنعتي)

همان گونه که در بالا گفته شد هر محصولي در صورت داشتن شرايط  ، قابليت ثبت به عنوان طرح صنعتي (ثبت طرح صنعتي) را دارد براي روشن تر شدن موضوع به چند دسته محصولاتي که بيشتر به اين عنوان ثبت مي شوند عنوان مي گردد .

فرش – سراميک- کاشي- دستگيره در- انواع بسته بندي و

اگر بخواهيم به ساده ترين شکل توضيح دهيم، طرح صنعتي (ثبت طرح صنعتي) در بيشتر مواقع در مورد شکل و ظاهر کلي يک محصول مي باشد. به طور مثال يک تخت خواب زماني يک طرح صنعتي خوب است که براي خوابيدن و استراحت کردن راحت بوده و همچنين داراي شکل ظاهري ريبايي باشد. براي مشاغل و کسب و کارها نيز طراحي يک محصول بطور کلي به معني توسعه ويژگيهاي زيبائي شناختي و عملکردي محصول با توجه به مسائلي چون باب بازار بودن محصول، هزينه توليد يا سهولت حمل و نقل، انبارداري، ارگونومي، تعمير و نگهداري و … آن است. با اين حال، از ديدگاه قانون مالکيت معنوي، يک طرح صنعتي فقط به جوانب زيبائي شناختي و تزئيني يک محصول اشاره مي کند. به عبارت ديگر، طرح صنعتي فقط به ظاهر يک تخت خواب اشاره مي کند عليرغم اينکه طرح محصول ممکن است ويژگيهاي فني يا عملکردي داشته باشد، طرحهاي صنعتي بعنوان يکي از مقوله هاي قانون مالکيت معنوي، فقط به ماهيت زيبائي شناختي يک محصول تمام شده اشاره دارد که از ابعاد فني يا عملکردي آن جدا هستند. طرح صنعتي براي انواع متنوعي از محصولات صنعتي، پوشاک و صنايع دستي، از مبلمان و لوازم برقي محصولات خانگي، اسباب بازي گرفته تا اتومبيل و سازه هاي معماري و لوازم ديجيتال، از طرح پارچه ها تا لوازم ورزشي را دربرمي گيرد. طرح صنعتي (ثبت طرح صنعتي) در ارتباط با بسته بندي، ظروف و ظاهر محصولات نيز اهميت دارد.

در قانون ثبت اختراعات، طرح هاي صنعتي و علائم تجاري (ثبت طرح صنعتي)،در تعريف طرح صنعتي، آمده است: “هرگونه ترکيب خطوط يا رنگها و هرگونه شکل سه‌بعدي با خطوط‌، رنگها و يا بدون آن‌، به‌گونه‌اي که ترکيب يا شکل يک فرآورده صنعتي يا محصولي از صنايع دستي را تغيير دهد، طرح صنعتي (ثبت طرح صنعتي) است‌. در يک طرح صنعتي تنها دسترسي به يک نتيجه فني بدون تغيير ظاهري مشمول حمايت از اين قانون نمي‌باشد

توضيحاتي ديگر در خصوص ثبت طرح صنعتي

طرح صنعتي عبارت است از ظاهر زيبا و متفاوت و خلاقانه يک محصول که تلاش مي گردد با آيتمهاي زيبايي شناسي  براي  مصرف کننده طراحي گردد. طراحي هاي مختلف محصولات ،مانند جواهرات ، ظروف ، پارچه ، دکوراسيون و... نمونه هايي از طرح صنعتي هستند.

طرح هاي صنعتي مي توانند طرح هايي سه بعدي باشند يعني طراحي حجيم از يک نمونه مانند طراحي يک ليوان و يا طرح هاي دوبعدي مثل نقاشي روي يک ليوان و يا ترکيبي از هر دو نمونه طرح ارائه گردد. ثبت طرح صنعتي.

در زمينه ثبت طرح صنعتي براي آفريننده طرح که خالق آن محسوب مي شود که خالق طرح صنعتي توانسته با ارائه طرحي متفاوت نظر مصرف کننده را جلب کند ، حقوقي در نظر گرفته مي شود که باثبت طرح صنعتي  ، هر گونه استفاده از طرح با اجازه مالک امکان پذير است. ثبت طرح صنعتي.

تفاوت ثبت طرح صنعتي و ثبت اختراع

در طراحي طرح صنعتي به جنبه هاي فني يک طرح توجهي نمي شود و فقط بعد زيبايي و ظاهري طرح حائز اهميت مي باشد.اما در يک اختراع ، مخترع تلاش مي کند که عملکرد فني جديد را ارائه دهد که کارايي مصرفي داشته باشد.براي مثال در طراحي يک خودرو مخترع تلاش مي کند عملکردهاي آن مانند سرعت ، شتاب ، مصرف سوخت ، آلايندگي و ... را بهبود بخشد در حالي که طراح صنعتي به آيتم هاي ظاهري و زيبايي خودرو مي پردازد.

مرجع ثبت و حمايت ازثبت  طرح صنعتي

جهت ثبت طرح صنعتي بايد از طريق پرتال اداره طرح صنتعي که زير مجموعه اداره مالکيت صنعتي مي باشد اقدام نمود و هرگونه پيگيري و حمايت از طرح ثبت شده نيز از طريق همين سامانه ثبت طرح صنعتي امکان پذير مي باشد.

مدارک مورد نياز جهت ثبت طرح صنعتي

مدار شناسايي مالک حقيقي

مدارک ثبتي مالک حقوقي

توصيف طرح ومعيار هاي تفاوت و آيتمهاي زيبايي شناسي طرح صنعتي

تصاويري از زوايا و جهات مختلف از نمونه طرح صنعتي

محصولات مطرح براي ثبت  طرح صنعتي

همانطور که گفتيم هرمحصولي به شرط داشتن ظاهر جديد و قابليت کاربردي مي تواند به عنوان طرح صنعتي به ثبت برسد.

فرش – سراميک- کاشي- دستگيره در- انواع بسته بندي و … محصولاتي هستند که بيشتر براي ثبت طرح صنعتي استفاده مي شوند.

اگر بخواهيم به ساده ترين شکل ممکن  توضيح دهيم، ثبت طرح صنعتي  در اکثر مواقع در مورد شکل و ظاهر کلي يک محصول مي باشد. به طور مثال يک تخت خواب زماني يک طرح صنعتي خوب است که براي خوابيدن و استراحت کردن مناسب بوده و همچنين داراي فرم ظاهري زيبا و متفاوت از آنچه تاکنون وجود داشته باشد. براي حرفه ها  و کسب و کارها نيز طراحي يک محصول بطور کلي به معني توسعه ويژگيهاي زيبائي شناختي و عملکردي محصول با توجه به مسائلي چون باب بازار بودن ، هزينه توليد يا سهولت حمل و نقل، انبارداري، ارگونومي ( سازگاري با بدن انسان )، تعمير و نگهداري و … آن است. با اين حال، از ديدگاه قانون مالکيت معنوي، يک طرح صنعتي فقط به جوانب زيبائي شناختي و تزئيني يک محصول اشاره مي کند. به عبارت ديگر، طرح صنعتي فقط به ظاهر يک تخت خواب اشاره مي کند. عليرغم اينکه طرح محصول ممکن است ويژگيهاي فني يا عملکردي داشته باشد. طرحهاي صنعتي به عنوان يکي از مقوله هاي قانون مالکيت معنوي، فقط به ماهيت زيبائي شناختي يک محصول تمام شده اشاره دارد و  ابعاد فني يا عملکردي آن در ثبت طرح صعتي بي تاثير هستند. طرح صنعتي طيف گسترده اي  از محصولات صنعتي، پوشاک و صنايع دستي، مبلمان و لوازم برقي ،لوازم خانگي، اسباب بازي ، اتومبيل و سازه هاي معماري و لوازم ديجيتال، طرح پارچه ها ؛ ظروف و حتي لوازم ورزشي را دربرمي گيرد. طرح صنعتي حتي مي تواند دررابطه با بسته بندي کالاها نيز باشد.

در قانون ثبت طرح صنعتي ،اختراعات و علائم تجاري مصوب سال 1386 ، در تعريف طرح صنعتي، آمده است: «هرگونه ترکيب خطوط يا رنگها و هرگونه شکل سه‌بعدي با خطوط‌، رنگها و يا بدون آن‌، به‌گونه‌اي که ترکيب يا شکل يک فرآورده صنعتي يا محصولي از صنايع دستي را تغيير دهد، طرح صنعتي است‌. دریک طرح صنعتي تنها دسترسي به يک نتيجه فني بدون تغيير ظاهري مشمول حمايت از اين قانون نمي‌باشد